เมื่อพูดถึง “โบนัส” หลายคนเห็นแล้วก็อยากได้ หรือใครได้แล้วก็ย่อมดีใจเป็นธรรมดา เพราะโบนัสก็คือ เงินค่าตอบแทนพิเศษที่บริษัทจ่ายให้พนักงาน นอกเหนือจากเงินเดือนปกติ โดยอาจจะเนื่องจากการที่บริษัทมีผลประกอบการที่ดี มีผลกำไรมากพอที่จะจ่ายผลตอบแทนเพิ่มเติมให้กับพนักงานได้ เพื่อเป็นการกระตุ้นและให้กำลังใจพนักงานในการทำงานให้ได้ผลดีในปีต่อไปได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่ในส่วนของ “ภาษี” นั้น เมื่อหลายคนเห็นก็คงนึกถึงคำว่า “หน้าที่” ของประชาชนคนไทยทุกคนที่จะต้องจ่ายให้กับรัฐเพื่อนำไปพัฒนาประเทศ

โดย “ภาษี” ในที่นี้เราจะพูดถึง “ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา” นั่นก็คือ ภาษีที่จัดเก็บจากบุคคลทั่วไป หรือจากหน่วยภาษีที่มีลักษณะพิเศษ ตามที่กฎหมายกำหนดและมีรายได้เกิดขึ้นตามเกณฑ์ที่กำหนด โดยปกติจัดเก็บเป็นรายปี รายได้ที่เกิดขึ้นในปีใดๆ ผู้มีรายได้มีหน้าที่ต้องนำไปแสดงรายการตามแบบแสดงรายการภาษีที่กำหนดภายในเดือนมกราคมถึงมีนาคมของปีถัดไป สำหรับผู้มีเงินได้บางกรณีกฎหมายยังกำหนดให้ยื่นแบบฯ เสียภาษีตอนครึ่งปี สำหรับรายได้ที่เกิดขึ้นจริงในช่วงครึ่งปีแรก เพื่อเป็นการบรรเทาภาระภาษีที่ต้องชำระและเงินได้บางกรณี กฎหมายกำหนดให้ผู้จ่ายทำหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินได้ที่จ่ายบางส่วน เพื่อให้มีการทยอยชำระภาษีขณะที่มีเงินได้เกิดขึ้นอีกด้วย

“โบนัส” กับ “ภาษี” เกี่ยวข้องกันอย่างไร?

ปกติแล้วคนที่มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดานั้นก็คือ ผู้ที่มีเงินได้เกิดขึ้นระหว่างปีที่ผ่านมา ดังนั้น คนที่มีรายได้ประจำแบบมนุษย์เงินเดือนทั่วไปก็ต้องมีหน้าที่เสียภาษีตามกฎหมาย และเมื่อเราได้รับ “โบนัส” ด้วยแล้ว ก็ไม่เว้นที่จะต้องนำ “โบนัส” นี้มารวมในการเสียภาษีด้วย เพราะเงินโบนัสที่ได้รับมานั้นถือเป็นเงินได้พึงประเมินประเภทเดียวกับเงินเดือนที่ได้รับ ซึ่งก็ถือเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) แห่งรัษฎากร เช่นเดียวกัน ดังนั้น เมื่อเราได้รับเงินโบนัสมาแล้วจะต้องนำมารวมกับเงินได้อื่นเพื่อเสียภาษีเงินได้พึงประเมินประจำปีด้วย ถ้าเราได้รับเงินโบนัสภายในวันที่ 31 ธันวาคมของปีที่ผ่านมา ก็ให้นำมาคำนวณรวมเป็นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและยื่นแบบ ภ.ง.ด. 91 แต่!! ถ้าเงินโบนัสนั้นได้รับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมของปีนี้ ก็จะต้องเอาไปคำนวณรวมภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและยื่นแบบ ภ.ง.ด. 91 ในปีภาษีหน้า

เงิน “โบนัส” นำมาคำนวณภาษีและดำเนินการอย่างไร?

การได้รับเงิน “โบนัส” ระหว่างปี ตามกฎหมายนั้นให้นำเงินโบนัสที่ได้รับนั้นมาคูณด้วยจำนวนครั้งที่ได้รับ (ต่อปี) ซึ่งบางคนอาจได้รับเงินโบนัสมากกว่า 1 ครั้งในหนึ่งปี แบ่งขั้นตอนให้เข้าใจง่ายๆ ดังตัวอย่างนี้

  • ถ้าเราได้รับโบนัสปีละ 2 ครั้ง (เดือนกรกฎาคม และเดือนธันวาคม) ในปีที่ผ่านมาได้รับครั้งละ 50,000 บาท เพราะฉะนั้น เงินโบนัสที่ได้ทั้งปีเท่ากับ 50,000 x 2 = 100,000 บาท
  • หลังจากนั้นก็เอาเงินโบนัสที่คำนวณได้ทั้งปีมารวมเข้ากับเงินได้พึงประเมินที่จ่ายตามปกติ แล้วคำนวณภาษีตามเกณฑ์ในมาตรา 48(1) แห่งรัษฎากร
  • การคิดภาษีให้นำเงินได้พึงประเมินทั้งหมดมาหักค่าใช้จ่าย ค่าลดหย่อน และคำนวณภาษีตามบัญชีอัตราภาษีเงินได้สำหรับบุคคลธรรมดาเป็นเงินภาษีทั้งสิ้น ในการคำนวณหักค่าลดหย่อนนั้นให้คำนวณตามที่ผู้มีเงินได้ได้แจ้งไว้พร้อมกับแนบสำเนาหลักฐานแสดงสิทธิในค่าลดหย่อนตามแบบ ล.ย.01 (แบบแจ้งรายการเพื่อการหักลดหย่อน) ทั้งนี้ ให้คำนวณหักค่าลดหย่อนได้ตามที่ผู้มีเงินได้ได้แจ้งไว้ตั้งแต่ต้นปีที่เริ่มหักภาษี ณ ที่จ่าย ไม่ว่าจะจ่ายค่าลดหย่อนนั้นในเดือนใดของปีก็ตาม เว้นแต่ค่าลดหย่อนเงินบริจาคให้คำนวณหักได้เมื่อมีการจ่ายเงินบริจาคจริงเท่านั้น
  • เมื่อได้เป็นเงินภาษีทั้งสิ้นเท่าใดให้นำภาษีที่คำนวณจากเงินได้พึงประเมินที่จ่ายตามปกติทั้งปี (ก่อนจ่ายเงินพิเศษ) หักออกได้ผลลัพธ์เป็นเงินภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับเงินโบนัสซึ่งจ่ายเป็นครั้งคราวนั้น แล้วให้นำมารวมกับภาษีหัก ณ ที่จ่าย สำหรับเงินที่จ่ายตามปกติในคราวนั้น ผลลัพธ์ที่ได้จะเป็นเงินภาษีที่ต้องหัก ณ ที่จ่ายทั้งสิ้นในคราวที่มีการจ่ายเงินโบนัสนั้น

สรุปคือ “โบนัส” ที่ได้รับนั้นให้ถือเป็นเงินได้พึงประเมินด้วยเช่นกัน ดังนั้น ใครที่ได้รับโบนัสก็อย่าลืมที่จะนำมาคำนวณรวมกับเงินได้พึงประเมินปกติด้วย เพราะเป็นข้อกำหนดที่ต้องทำตามหลักเกณฑ์ของภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามกฎหมาย ซึ่งเป็นหน้าที่ของประชาชนคนไทยทุกคน

ที่มา : Shopsmart Finance

ผลิตภัณฑ์ที่คุณอาจสนใจ

ประกันตลอดชีพ | iProtectS

คุ้มค่า ซื้อครั้งเดียว จ่าย 10 ปี คุ้มครองทั้งชีวิต ดาวน์โหลดโบรชัวร์ นัดหมายผู้เชี่ยวชาญ

ประกันออมทรัพย์ | iGen

ปีนี้ ลดภาษีด้วยประกันชีวิต และยังได้ออมด้วย กับ iGen ดาวน์โหลดโบรชัวร์ นัดหมายผู้เชี่ยวชาญ

ประกันคุ้มครองชีวิตและอุบัติเหตุ | iFine

นอกจากคุ้มครองชีวิตแล้วยังคุ้มครองอุบัติเหตุ เพราะเรื่องไม่คาดคิดอาจะเกิดขึ้นได้ ดาวน์โหลดโบรชัวร์ นัดหมายผู้เชี่ยวชาญ